Ιστορικό Πειραματικής Σκηνής και Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου

Το 1989 μια ομάδα μαθητών του 3ου Γυμνασίου Καλαμάτας με τη βοήθεια της καθηγήτριας γαλλικών Λέττας Πετρουλάκη διδάσκονται το έργο του Μολιέρου «Ο Κατά Φαντασίαν Ασθενής» μέσα από τη μαγεία του θεάτρου έξω από τις συμβατικότητες της σχολικής πράξης. 

Η ανάπτυξη του πνεύματος συνεργασίας, η δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου τoυς, καθώς και η συμβολή τους στην αναβάθμιση και ανάπτυξη του πολιτιστικού κινήματος μέσα στο μαθητικό χώρο, ήταν μερικοί από τους βασικούς λόγους που τους ώθησαν να δημιουργήσουν με ενθουσιασμό και πίστη μια μόνιμη εφηβική θεατρική ομάδα. 

Το 1991 η ομάδα παίρνει νομική υπόσταση, ως ένα ερασιτεχνικό θεατρικό και πολιτιστικό σωματείο, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, αποκλειστικά για μαθητές της Β’βαθμιας εκπαίδευσης και ονομάζεται ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Μετά τη δημιουργία της πανεπιστημιακής κοινότητας στην περιοχή το 2002, εντάσσει στη θεατρική ομάδα και φοιτητές 

Από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς. Διοργανώνει θεατρικές παραστάσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις, κουκλοθέατρο, μαθήματα θεατρικού παιχνιδιού για μικρά παιδιά, λογοτεχνικές βραδιές, εικαστικά και θεατρικά εργαστήρια για ενήλικες. Συνεργάζεται με σημαντικούς σκηνοθέτες, μουσικούς, σκηνογράφους και χορογράφους.

Μέχρι σήμερα έχει ανεβάσει πάνω από 70 θεατρικές παραστάσεις με σημαντικά έργα του ελληνικού και παγκόσμιου δραματολογίου και του αρχαίου δράματος. Χιλιάδες νέοι πέρασαν την αυλαία της Πειραματικής Σκηνής, διδάχτηκαν θέατρο, παρουσίασαν τις δημιουργίες τους σε φεστιβάλ της Ελλάδας και του εξωτερικού και κέρδισαν μερικές από τις ομορφότερες εμπειρίες της εφηβείας τους.

Από το 2000 δημιουργήθηκε ομάδα κουκλοθέατρου από ενήλικες. Τα μέλη της εκπαιδεύτηκαν σε σεμινάρια κατασκευής και εμψύχωσης θεατρικής κούκλας και έχουν ανεβάσει μέχρι σήμερα πάνω από 25 παραστάσεις κουκλοθέατρου. Συνεργάστηκαν με την Α’βαθμια Εκπαίδευση προβάλλοντας τη θεατρική κούκλα ως ένα σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο στο σχολείο.

Με αφορμή την πρόταση πραγματοποίησης ενός Διεθνούς Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου στα πλαίσια της υποψηφιότητας της Καλαμάτας για Πολιτιστική Πρωτεύουσα Ευρώπης ‘21, η Πειραματική Σκηνή πήρε την πρωτοβουλία να διοργανώσει το 2017 το 1ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας. Τα πρώτα τέσσερα Φεστιβάλ ήταν πανελλήνια και αγκαλιάστηκαν από το κοινό της πόλης ενώ αναγνωρίστηκαν στη διεθνή κοινότητα των κουκλοπαικτών για την οργάνωση και τη φιλοξενία τους.

Το 2021 το 5ο Φεστιβάλ έλαβε διεθνή χαρακτήρα φιλοξενώντας βραβευμένους θιάσους από την Ευρώπη και την Ελλάδα. 

Τα Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας

Το 1^ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας, πραγματοποιήθηκε στις 12 – 16 Μαΐου 2017 στην αίθουσα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καλαμάτας, πήραν μέρος 9 ομάδες με 19 κουκλοπαίκτες, παρουσιάστηκαν 15 παραστάσεις, διοργανώθηκαν 5 σεμινάρια με 7 εκπαιδευτές στα οποία πήραν μέρος 70 ενήλικες. Επιπλέον, διοργανώθηκε ένα ανοιχτό εργαστήρι κατασκευής θεατρικής κούκλας για παιδιά στο Πάρκο ΟΣΕ. Τις παραστάσεις το πρωί παρακολούθησαν 1.800 μαθητές, και το απόγευμα 800 θεατές, ενώ στη διοργάνωση βοήθησαν 25 εθελοντές. 

Το 2^ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας, πραγματοποιήθηκε στις 7 – 13 Μαΐου 2018, στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.Κ. και στο Αμφιθέατρο της Φιλαρμονικής Καλαμάτας. Συμμετείχαν 14 θίασοι και 36 κουκλοπαίκτες. Παρουσιάστηκαν 47 παραστάσεις. Διοργανώθηκαν 9 εργαστήρια και μία έκθεση γιγαντόκουκλας. Πραγματοποιήθηκε μια παρέλαση με θεατρικές κούκλες με τη συμμετοχή 500 πολιτών. Τις παραστάσεις παρακολούθησαν το πρωί 2.500 μαθητές και το απόγευμα 1.800 θεατές. Συμμετείχαν 50 εθελοντές. 

Το 3^ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε στις 12-19 Μαΐου 2019 σε δύο αίθουσες την Κεντρική Σκηνή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.Κ. και το Αμφιθέατρο της Φιλαρμονικής του Δήμου. Πήραν μέρος 20 θίασοι, 48 κουκλοπαίκτες, παρουσιάστηκαν 47 παραστάσεις, διοργανώθηκαν 10 εργαστήρια για ενήλικες. Πραγματοποιήθηκαν 3 ανοιχτά θεατρικά δρώμενα, καθώς και δύο εκθέσεις θεατρικής κούκλας στους χώρους διεξαγωγής του Φεστιβάλ. 3.000 περίπου μαθητές από 120 σχολεία της Καλαμάτας και της ευρύτερης περιοχής παρακολούθησαν το πρωί τις παραστάσεις, ενώ το απόγευμα οι θεατές που παρακολούθησαν ανέρχονται στους 1.800. Βοήθησαν 50 δημιουργικοί εθελοντές. 

Το 4^ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας μετατέθηκε από τις 10-17 Μαΐου 2020 στις 4 -18 Οκτωβρίου 2020 λόγω της πανδημίας του covid 19. Οι παραστάσεις πραγματοποιήθηκαν στο αίθριο φουαγιέ του Πνευματικού Κέντρου Καλαμάτας. Παρ’ όλες τις αντιξοότητες συμμετείχαν 16 θίασοι, με 40 κουκλοπαίκτες. Παρουσιάστηκαν 19 παραστάσεις, 3 εργαστήρια και μία έκθεση θεατρικής κούκλας. Παράλληλα, λειτούργησε το πρώτο σχολείο κουκλοθέατρου σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο πλαίσιο του οποίου διοργανώθηκαν 6 σεμινάρια με θέμα τη θεατρική κούκλα και τον ρόλο της στην τάξη. Βοήθησαν στη διοργάνωση 41 εθελοντές. Τις πρωινές παραστάσεις παρακολούθησαν 300 μαθητές από 5 σχολεία της πόλης, ενώ απόλαυσαν όλες τις δράσεις πάνω από 1.000 άτομα. Το 4^ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας ήταν το μοναδικό στην Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε. Έδωσε ανάσα στήριξης στους καλλιτέχνες και δυνατή δόση αισιοδοξίας σε όλους τους κατοίκους της περιοχής μας. 

 Το 5^ο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας έγινε διεθνές και φιλοξένησε 28 θιάσους από Ελλάδα και εξωτερικό. Πραγματοποιήθηκε 3-10 Οκτωβρίου 2021. Είχε διάρκεια 8 ημερών. Συμμετείχαν 50 κουκλοπαίκτες. Πραγματοποιήθηκαν 51 παραστάσεις στην Καλαμάτα, στο Ναύπλιο, καθώς και στα θεματικά Μουσεία Δημητσάνας, Στυμφαλίας και Βόλου. Επίσης, διοργανώθηκαν δύο 12ωρα εργαστήρια για ενήλικες (γιγαντόκουκλας και κούκλας με νήματα), ένα τρίωρο σεμινάριο εμψύχωσης θεατρικής κούκλας, δύο θεατρικά δρώμενα και 3 εκθέσεις θεατρικής κούκλας. Παρακολούθησαν τις πρωινές παραστάσεις 1.400 μαθητές και τα απογεύματα 2.000 θεατές. 

Το 6^ο Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας επανήλθε στις πρωταρχικές ημερομηνίες μέσα στο μήνα Μάιο, αφού ομαλοποίηθηκε η υγειονομική κατάσταση μετά την πανδημία και σταμάτησαν τα προστατευτικά μέτρα. Το φεστιβάλ είχε την ιδιαιτερότητα για δεύτερη χρονιά ότι εκτός από Έλληνες καλλιτέχνες είχε και συμμετοχές καλλιτεχνών από το εξωτερικό με συνεργαζόμενες χώρες τη Γερμανία,Ισπανία, Βουλγαρία Συμμετείχαν 18 θίασοι που πραγματοποίησαν 35 παραστάσεις. Στα πλαίσια του φεστιβάλ υλοποιήθηκαν 3 σεμινάρια-εργαστήρια κατασκευής και εμψύχωσης θεατρικής κούκλας καθώς και 5 δρώμενα στον ανοιχτό χώρο της κεντρικής πλατείας της Καλαμάτας, σε κεντρικές οδούς και στο δημοτικό πάρκο ΟΣΕ. Πραγματοποιήθηκαν τρεις εκθέσεις θεατρικής κούκλας Το Φεστιβάλ συνεργάστηκε με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, το τμήμα Θεατρικών Σπουδών στο Ναύπλιο, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς και παρουσίασε παραστάσεις του στο θεματικό μουσείο της Δημητσάνας.
Επίσης, είχε την οικονομική στήριξη εκτός από Κρατικούς, Περιφερειακούς και τοπικούς Φορείς καιαπό τα τοπικά Ιδρύματα ΓΕΩΡΓΙΟΥ & ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ ΚΑΡΕΛΙΑ, ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΣΙΛΗ & ΚΑΡΜΕΝΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ και από την Ισπανική Πρεσβεία..
Πραγματοποιήθηκε 21 έως 29 Μαΐου 2022.

Με την αυξημένη Δημιουργία, την Επιστημονικότητα, την διασφάλιση Επιμόρφωσης και τον Παιδαγωγικό χαρακτήρα το Φεστιβάλ θεμελιώνεται στη συνείδηση του κόσμου ως μια πολιτισμική διοργάνωση αξιώσεων.

Το 7^ο Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε στις 16-24 Οκτωβρίου 2023.  Σε αυτό πήραν μέρος 17 θίασοι, 35 κουκλοπαίκτες, παρουσιάστηκαν 37 παραστάσεις, διοργανώθηκαν 10 εργαστήρια για ενήλικες και παιδιά, με τη συμμετοχή 200 ενηλίκων, εκπαιδευτικών και παιδιών. Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν 5 ανοιχτά θεατρικά δρώμενα, στα οποία πήραν μέρος περίπου χίλια πεντακόσια άτομα, καθώς και 2 εκθέσεις θεατρικής κούκλας στους χώρους διεξαγωγής του φεστιβάλ και σε συνεργασία με το Εμπορικό Σύλλογο Καλαμάτας σε 82 καταστήματα της πόλης κόσμησαν τις βιτρίνες .τους με θεατρικές κούκλες από τη συλλογή του συλλόγου, προβάλλοντας έτσι και τις δράσεις του Φεστιβάλ.
Οι παραστάσεις διενεργήθηκαν σε 2 κεντρικές θεατρικές αίθουσες της πόλης  το Αμφιθέατρο του Πνευματικού Κέντρου Καλαμάτας και  το Αμφιθέατρο του Εργατικού Κέντρου Καλαμάτας.  Οι παραστάσεις δόθηκαν το πρωί στην πρωινή εκπαιδευτική ζώνη σε 1550 μαθητές από 30 σχολεία της Καλαμάτας και της ευρύτερης περιοχής -Θουρία, Μεσσήνη, Σπερχογεία-, ενώ το απόγευμα οι θεατές που παρακολούθησαν σε κλειστούς και υπαίθριους χώρους ανέρχονται στους 2000 και το κόστος του εισιτηρίου ήταν 5 ευρώ για τους ενήλικες και 3 ευρώ για τα παιδιά και δωρεάν για τα ΑμεΑ και τους ανέργους, όπως και δωρεάν στους ανοιχτούς χώρους για όλους. 

Το 8^ο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε 12-20 Οκτωβρίου 2024 στην Καλαμάτα, Τρίπολη και Σπάρτη και κέρδισε την απόλυτη αποδοχή και ανταπόκριση κοινού και θεατών κάθε ηλικίας. 
Ο απολογισμός της διοργάνωσης του 8^ου Φεστιβάλ αναφέρει:
-Παραστάσεις από 6 χώρες: Ισπανία, Αγγλία, Ελβετία, Πολωνία, Γερμανία, Ελλάδα
-Εξακτίνωση σε 7 πόλεις της Περιφέρειας Πελοποννήσου
-Συνεργασία με τα δύο άλλα μεγάλα ελληνικά φεστιβάλ κουκλοθέατρου για την παρουσίαση ομάδων από το εξωτερικό
-Υποστήριξη από Πρεσβεία Ισπανίας και Ινστιτούτο Θερβάντες
-Διάκριση με το EFFE Label 2024-2025 των ευρωπαϊκών ποιοτικών φεστιβάλ τεχνών
-Συμμετοχή 45 εθελοντών που πλαισίωσαν τη διοργάνωση
-Συμμετοχή 42 σχολείων με 1.660 μαθητές  που παρακολούθησαν τις πρωινές παραστάσεις και 960 θεατών τις απογευματινές σε  δύο θεατρικές αίθουσες.
-Παρουσίαση δωρεάν παραστάσεων σε 300 μαθητές από 6 ειδικά σχολεία και 2 σχολεία με Ρομά μαθητές.

Πρέπει ωστόσο να αναφέρουμε και τις συνέπειες των δυσκολιών της διοργάνωσης του 2024, που εξάντλησαν τις δυνάμεις μας και μας οδηγούν στην εντατικοποίηση των προσπαθειών μας να τεθεί το Φεστιβάλ σε πιο στέρεες βάσεις για να συνεχίσει να υπάρχει και να αναπτύσσεται:
Ενώ λάβαμε 44 αιτήσεις, συμμετοχής στο Φεστιβάλ  Κουκλοθεάτρου, 22 θιάσων από Ελλάδα, και 22 από 9 χώρες της Ευρώπης και από τον υπόλοιπο κόσμο, αποφασίσαμε να δεχτούμε 26 ομάδες. 
-Χρειάστηκε όμως, από αυτές  να ακυρωθούν,  οι συμμετοχές 8 ελληνικών ομάδων  και 5 ξένων με τις οποίες είχαμε ήδη δεσμευθεί βάσει σχεδιασμού. 
-Δεν στάθηκε δυνατό να υλοποιηθούν επαγγελματικά σεμινάρια και εργαστήρια κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, διότι ακυρώσαμε ένα 12ωρο εκπαιδευτικό εργαστήρι ενηλίκων. . 
-Δεν στάθηκε δυνατό να διοργανωθούν πολλές παραστάσεις σε ανοιχτούς χώρους που είναι δωρεάν για τον κόσμο.
-Χρειάστηκε να αυξηθεί η τιμή των εισιτηρίων σε κάποιες παραστάσεις, πράγμα που δεν θα θέλαμε να επαναληφθεί στο μέλλον γνωρίζοντας τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ελληνική οικογένεια. 
-Οι δυσκολίες προέκυψαν εκ αιτίας της ελάχιστης οικονομικής χρηματοδότησης από το Υπουργείο Πολιτισμού, που ήταν μικρότερη από 1/3 της περσινής (4.500,00 μόλις ευρώ). Το συμπέρασμα στο οποίο έχουμε καταλήξει, από την εμπειρία μας με την εθελοντική ενασχόλησή μας στη διοργάνωση του Φεστιβάλ, είναι ότι για να μπορέσει να συνεχίσει με επιτυχία και να ανθίσει βελτιούμενο συνεχώς, είναι ότι εκτός από την υποστήριξη χορηγών Ιδρυμάτων ή μορφωτικών και πολιτιστικών Ινστιτούτων χρειάζεται να έχει μια μόνιμη πλαισίωση μέσω πολυετούς προγραμματικής σύμβασης με το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Δήμο Καλαμάτας και την Περιφέρεια Πελοποννήσου ώστε τα επόμενα Φεστιβάλ να υλοποιούνται σε νέες, πιο σταθερές και αποτελεσματικές συνθήκες.

Το 9^ο Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου Καλαμάτας θα λάβει χώρα 11-19 Οκτωβρίου 2025, με παραστάσεις στην Καλαμάτα, δρώμενα και δραστηριότητες, δωρεάν εργαστήρια για παιδιά, εντατικό εργαστήριο για επαγγελματίες, δωρεάν παραστάσεις σε 4 ειδικά σχολεία καθώς και δράσεις εκτός Καλαμάτας όπως, δωρεάν παραστάσεις σε Τρίπολη, Σπάρτη, Άργος, Κόρινθο, 2 δωρεάν παραστάσεις στα Θεματικά Μουσεία Υδροκίνησης  Δημητσάνας και Περιβάλλοντος Στυμφαλίας και 2 εργαστήρια κατασκευής και εμψύχωσης θεατρικής κούκλας  στους Γαργαλιάνους και στη Μεθώνη. Ενημερωθείτε για το πλήρες πρόγραμμα.

Τα φεστιβάλ διοργανώνονται με πρωτοβουλία της Πειραματικής Σκηνής Καλαμάτας σε συνεργασία με τον Δήμο Καλαμάτας. Οι δράσεις τους εστιάζουν στα εξής πεδία:

• Καλλιτεχνικό έργο
• Επιστημονικό πλαίσιο
• Εξειδικευμένη επιμόρφωση και
• Παιδαγωγική προσφορά.

Συνεργαζόμενοι φορείς υπήρξαν Το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, το ίδρυμα Πολιτιστικού Ομίλου Πειραιώς, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Ωνάση, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, η σχολή θεάτρου Ναυπλίου, η ΦΑΡΙΣ, η Φιλαρμονική Δήμου Καλαμάτας και οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας. 

Όλα τα Φεστιβάλ στηρίχτηκαν οικονομικά σε ένα ποσοστό από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, την Περιφέρεια Πελοποννήσου, τον Δήμο Καλαμάτας, τα Ιδρύματα της περιοχής. Βοηθήθηκαν σημαντικά από την εθελοντική συμμετοχή δημιουργικών εθελοντών.